Salgınlarla başa çıkabilmenin en etkin yolu aşılamadır. Aşı; mikropların hastalık yapıcı etkilerinden arındırılarak, etkisiz hale gelen mikrobun  ya da onun yapısal özelliklerinin yapay ortamda üretilmesi sonucu oluşturulan parçacıklarının vücuda verilmesi demektir. Bu sayede vücut mikrobu tanır ve hafızasına kaydeder. Mikropla bir daha karşılaştığında koruyucu hücreler ve bunların salgıları mikrobu öldürür. Buna bağışıklama adı verilir.

      Coronavırus pandemisinde daha önceki yıllarda olduğundan daha hızlı şekilde bir çok aşı üretildi ve hızla hizmete sunuldu. Türkiye öncelikle ölü virüs aşısı diye tanımlayabileceğimiz Sinovac aşısıyla bağışıklama çalışmalarına başladı. Her geçen gün de aşı çeşitliliği artıyor ve Türk aşıları da geliştirilmeye çalışılıyor.

      Kafa karışıklığına neden olamamak için Türkiye’de kullanılan aşılar hakkında kısaca şu bilgileri verebiliriz:

     Sinovac aşısı: Çin kökenli bu aşı virüslerin ısı veya kimyasal maddeler aracılığıyla öldürülmesi sonucu elde edilr. İlk çalışma ve uygulamalarda güvenli gibi görünmektedir. Türkiyede en yaygın kullanılan aşıdır. Etkinliğinin % 50—80 arasında olduğu düşünülmektedir

     Biontech-Pfizer aşısı : Oldukça yeni ve gelişmiş bir teknoloji ile üretilmiş RNA aşısıdır. Burada virüsün hastalık yapan proteini (Spike proteini) kodlanarak vücuda verilmekte vücut virüsün hastalık yapıcı etkisine karşı bağışıklanmaktadır. Etkinliğinin % 90 üzerinde olduğu düşünülmektedir.

     Sputnik V aşısı : Türkiye’ye alınması planlanan 3. Aşı türüdür. Viral vektör aşısı olarak tanımlanır. Coronavırus hastalık yapıcı proteini, vücut için güvenli olan başka virüse yüklenerek vücuda verilir ve bağışıklama sağlanır. Etkinliğinin % 90 civarında olduğu düşünülmektedir.

    Bugüne kadar insanlığın başına bela olmuş tüm salgınlar aşı ile yenilmiştir. Bu salgının da çaresi aşı olacaktır. İnsanların; aşıların oldukça düşük olan yan etkilerinden korkarak, bir çok ölüme neden olan bu hastalıktan korunma yolunu seçmemesi büyük bir yanlıştır. Bu nedenle aşılarımızı yaptırmamız hem bizi, hem de çevremizi koruyacaktır.

Prof. Dr. Bülent Yardımcı