Coronavirüs tüm dünyada yayılmaya devam ediyor ve toplam olgu sayısı 18 milyona yaklaştı. Son yılların en büyük salgını olarak niteleyebileceğimiz COVID-19 pandemisinde son durum nedir? Hastalık nereye doğru gidiyor?
İlk dikkat çeken konu genel beklentilerin aksine, hastalık yaz ortasında ciddi bir düşüş göstermedi. Özellikle de bulaşma gücü azalmadı. Ölüm sayıları ilk zamanlara göre azalmış görülmekle beraber, maalesef tüm dünyada 700 bine yakın insan yaşamını kaybetti. Türkiye'de olgu sayısı artmamakla birlikte istenilen düzeyde azalmıyor. Dünyada ise Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya Meksika, İngiltere, Hindistan, Güney Afrika en çok olgunun görüldüğü ülkeler olarak dikkat çekiyor.
Hastalık gün geçtikçe daha iyi tanınmakta ve tedavi başarı oranı yükselmekte. Hastalığın akciğer, kalp gibi hayati organları etkilemesi, vücutta pıhtılaşmaya eğilimini arttırması ve ‘Sitokin fırtınası’ diye adlandırılan ciddi bir reaksiyon zincirine yol açması sonucu ölüme kadar giden tablolara neden olduğu artık biliniyor.
Sokağa çıkma yasakları, sosyal yaşamın kısıtlanması, yaşam alışkanlıklarının değişmesi insanları çok rahatsız etti. Yaz mevsimi ve tatil zamanı da gelince hastalığın ilk dönemlerindeki önlemler gevşedi. Fakat hastalık yayılmaya ve can almaya devam ediyor. Sağlık Bakanlığımız uyarılarını sürdürüyor. Son bilgilere göre yapmamız gerekenleri şöyle sıralayabiliriz:
1-) Hastalık yayılmayı sürdürdüğü için halen ilk dalganın sürdüğünü kabul etmeliyiz. Önlemler konusunda gevşeme hastalık yayılma hızını arttıracaktır.
2-) Koruma önlemlerine kesinlikle uymalıyız. Maske kullanmalı, el hijyenine dikkat etmeli, sık sık el yıkamalıyız. Sosyal mesafe olarak adlandırılan, mümkünse 1,5 metre ve üzeri olan uzaklığa market, kapalı mekan ve ulaşım araçlarında uymaya çalışmalıyız.
3-) Hastalığın en çok nişan, asker uğurlama, hasta ziyareti gibi toplanmalarda yayıldığı görülmüştür. Sosyal yönü bizim için ne kadar önemli olursa olsun; hiçbir şeyin insan hayatından daha önemli olmadığını unutmamalıyız. Kendimizi ve sevdiklerimizi korumak için bu aktiviteleri bir süre, yeni önerilen yollar ile ( online görüşme, kişisel mesafeye uyma, toplantıların belli bir sayıyı aşmaması gibi) yapmalıyız.
4-) Sağlıklı beslenme ve düzenli spor yaparak bağışıklık sistemimizi güçlendirmeliyiz.
5-) Pandeminin ilk dönemlerindeki hareket kısıtlılığı ve durağan yaşam çoğumuzun kilo almasına neden oldu. Coronavirüs enfeksiyonunda kilo fazlalığı ve şişmanlık ciddi bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Aldığımız kiloları hızlı bir şekilde vermeye çalışmalıyız
5-) Yaşlılar ve kronik hastalığı olanların özellikle kış aylarına yönelik önlemleri almaları gerekmektedir. Sonraki yazıda bu konu üzerinde durulacaktır.
03.08.2020 Prof. Dr. Bülent Yardımcı
İç Hastalıkları Uzmanı
