CORONAVİRÜS ENFEKSİYONUNDA EN RİSKLİ GRUPLAR HANGİLERİDİR?
Bugüne kadar hastalığı en rahat atlatan grubun çocuklar olduğu görülmüştür. Çocuklarda 9 yaş ve altında hiç ölüm bildirilmemiştir.
Düşkün durumdaki yaşlı insanlar; siroz, böbrek yetersizliği, KOAH gibi kronik hastalığı olanlar ve kanser tedavisi görenlerde hastalık daha ağır seyredebilir. Hastalık ciddi solunum yetersizliği ve böbrek yetersizliğine yol açarak ölüme neden olabilir.
10-50 yaş arasında ölüm oranı çok düşük olup, yaş arttıkça risk te artmaktadır. En yüksek ölüm oranı 80 yaş ve üzerindedir.
CORONAVİRUS’ÜN YOL AÇTIĞI HASTALIKLARIN TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
Virüsler antibiyotikle ölmemektedir. Yalnızca grip gibi bazı virüsler için anti-viral ilaçlar vardır. Coronavirüsler için henüz özel bir anti-viral ilaç bulunmamaktadır. Şimdilik bazı virüs ilaçları, sıtma ilaçları gibi ajanlar tedavide kullanılmaktadır. Hastalar yakın takip, destekleyici tedavi ve komplikasyonların önlenmesine yönelik yaklaşımlarla izlenmektedir. Durumu iyi olmayan hastalar yataklı sağlık kuruluşlarında yoğun bakım şartlarında ve izolasyon yapılarak tedavi edilmektedir.
HASTALIĞA TÜRKİYE’DE NASIL YAKLAŞILIYOR?
Tüm sağlık kuruluşları Sağlık Bakanlığınca sık sık bilgilendirilmekte ve hastalığa nasıl yaklaşılacağı standart bir şekilde belirlenmektedir.
1-) Virüs testini Sağlık Bakanlığı referans laboratuvarları yapmaktadır! Örnekler bir çok sağlık kurumunda alınabilmektedir.
2-) Giderek test sayısı arttırılmakta ve tanı koyma şansı artmaktadır..
3-) Örnekler boğaz ve burundan sürüntü şeklinde alınan salgılardır ve eğitimli personel tarafından alınır.
4-) Genel durumu bozuk olan solunum problemli hastalar tüm Türkiye’de referans Hastanelerince kabul edilip yatırılarak tedavi edilmektedir.
5-) Hasta sayısı arttıkça kurumların dolma olasılığına karşı halkımıza mümkün olduğunca evde kalma önerilmektedir.
KORUNMAK İÇİN AŞI NE ZAMAN ÇIKACAK?
Tüm dünya aşı üzerinde çalışıyor. Virüs yapısı yavaş yavaş çözülüyor. Ama aşı için en uzun süreç hayvan ve insan deneyleri olup bu sene aşı çıkma olasılığı düşüktür.
NASIL ÖNLEM ALABİLİRİZ?
Hastalığın yayılması hastaların izole edilmesi ve sağlıklı insanların korunma yöntemlerini uygulamasıyla önlenebilmektedir. Önlemleri şu şekilde sıralayabiliriz :
1-) Hastalık damlacık enfeksiyonu ile yayıldığından öksürür ya da hapşırırken bir mendil kullanmalı yada dirseğimizin iç kısmı ile ağız ve burnumuzu kapatmalıyız.
2-) Hastalığın hava yoluyla yayıldığı kesin olarak gösterilmemiştir. Ama son bilgiler ışığı altında özellikle toplu taşımayı kullanma, alış veriş gibi aktivitelerde maske kullanılması önerilmektedir.
3-) Son çalışmalarda dışkı ile bulaşma olasılığına karşı tuvalet hijyenine maksimum dikkat edilmesi ve evde izole hastaların mümkünse ayrı tuvaleti kullanması gerekmektedir. Aynı tuvaleti kullanma durumunda hasta kişi çıkarken klozet kapağını kapattıktan sonra sifonun çekilmesi ve tuvalete yarım saat kadar girilmemesi önemlidir. Daha sonra tuvalet iyi bir şekilde dezenfekte edilmelidir..
4-) Damlacıklar etrafa yayıldıktan sonra virüs yapıştığı yüzeylerde canlı kaldığından, sık el yıkama önerilmektedir. Eller için dezenfektanlar da kullanılabilir.
5-) Etrafa mümkün olduğunca değmememiz ve elimizi yüz ağız ve burnumuza götürmememiz gerekmektedir.
6-) Hastalık kontrol altına alınana kadar öpüşme ve tokalaşma tarzı selamlaşmaları yapmamalıyız.
6-) En riskli hasta grubu yaşlılar olduğundan ihtiyaç olmadıkça ziyaret edilmemeleri doğru olacaktır.
7-) Damlacıkların en çok 1-1,5 metreye kadar etkili olabileceği düşünülmektedir. Güvenli mesafe olarak bu uzaklık sağlanabilen ortamlarda bulunmak önerilmektedir. Sıkışıklığın çok olduğu kalabalık ortamlara ihtiyaç olmadıkça girmememiz gerekir.
8-) İyi beslenme yeterli sıvı alınması, yeterli uyku bağışıklık sistemimizi ayakta tutar. Hastalığı önleyen özel bir besin yoktur.
Zaman geçtikçe hastalık daha iyi tanınmakta ve öneriler ona göre yeniden düzenlenmektedir.(05,04,2020)
Prof. Dr. Bülent Yardımcı
