KOAH ; Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı teriminin kısaltmasıdır.Havayollarımızı daraltan hastalık anlamına gelir. Kronik Bronşit ve Amfizem KOAH grubu hastalıklardır. Aslında sık görülen bir hastalık grubudur. Türkiyede 5 milyon KOAH hastası vardır. Ama hastaların sadece 500 bin tanesi takip ve tedavi altındadır. Çoğu hasta KOAH olduğunu bilmez veya kabul etmez.
KOAH hastalığının nedeni u oranında sigaradır. Hastaların ’u mesleklerinde soludukları zararlı maddelerden dolayı KOAH olurlar. Genetik faktörler, hava kirliliği Astım ve Akciğer enfeksiyonları diğer ’lik dilimi oluşturur.
Dünyada ölüm nedenleri arasında KOAH 4 veya 5.’ci sırayı aldığından, tüm ülkelerde sigara ve hava kirliliği ile mücadele başlamıştır. Türk Toraks Derneği ve Sağlık Bakanlığı bu konuda oldukça yoğun tanıtım kampanyaları düzenlemektedirler.
KOAH BELİRTİLERİ
Temelde 3 ana belirti vardır: Öksürük, nefes darlığı ve balgam çıkarma.
Bu belirtilerin şiddeti kişiden kişiye değişmektedir. Fakat KOAH tanısı hemen konulmaz. Bu şikayetlerin uzun süre devam etmesi gerekir. En az 3 yıl boyunca bir kaç ay süren bu belirtiler KOAH tanısını kuvvetlendirir.
Özellikle sigara kullananlar, öksürük ve balgam çıkarmayı ‘Sigara öksürüğü’ diye adlandırıp önemsemezler. Hastalık ilerlemediği sürece nefes darlığı olmaz. Aslında hızlı yürüyememe, spor yaparken nefes nefese kalma ve spora devam edememe gibi belirtiler olur. Bunlara rağmen bir çok insan bunun bir belirti olduğunun farkında değildir. Nefes darlığı başladığında ise KOAH yerleşmiştir ve önlemede geç kalınılmıştır.
TANISI NASIL KONULUR?
Doktora baş vurduğunuzda hastalığınızın öyküsü, muayene bulguları, solunum fonksiyon (üfleme) testleri ve görüntülemeler ile tanısı konulabilir
Sigara içenler, Astımlılar ve zararlı gazları sürekli soluyanlar, sık akciğer enfeksiyonu geçirenler mutlaka kontrollerini yaptırmalıdır.
KOAH’TAN NASIL KORUNALIM?
Bugün sigara dünyadaki en önemli sağlık sorunlarından birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Her 4 KOAH’tan 3’ünün nedeni sigara olduğuna göre sigara ile mücadele KOAH’la mücadele demektir. Sigara bağımlılığı ile savaş çok yönlüdür. Çünkü sigaranın sadece nikotin değil, sosyal ve psikolojik bağımlılığı da vardır.
Yaşadığımız çevredeki kirli hava, toz ve zararlı madde tanecikleri (partiküller) ile ilgili alınacak önlemler de önemlidir. Hava kirlliliğinin yoğun olduğu saatlerde dışarıda dolaşmamak, gerekirse maske kullanmak, yoğun toz ve zararlı madde solunan işlerde çalışanların solunum yolunu koruyan özel maskeler kullanması bu önlemlere örnek sayılabilir.
KOAH TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?
KOAH tedavisinde ilk adım sigaranın bırakılmasıdır. Hangi seviyede olursa olsun sigaranın bırakılması tüm hastalarda olumlu etki sağlar. Hastanın solunum yolu iltihaplarının tedavisi ve solunum yollarının (bronşların) genişletilmesi tedavide esastır. Solunum yetersizliği gelişen hastalarda solunum egzersizleri ve oksijen tedavisi yapılır. İleri düzeydeki KOAH hastalarında sürekli oksijen tedavisi gerekebilir.
Doç. Dr. Bülent Yardımcı
KONUYA YER VEREN DİĞER SİTELER :
PNRLIFE
